|
Istnieje wiele czynników o zróżnicowanym charakterze, które przyczyniają się do zaburzeń funkcjonowania narządu głosowego. Zostały one usystematyzowane w poniższej tabeli. Największym zagrożeniem dla głosu nauczyciela jest jednak kombinacja i kumulacja wielu niekorzystnych czynników w czasie.
Czynniki sprzyjające występowaniu zaburzeń głosowych.
(Opracowanie własne na podstawie literatury przedmiotu)
CZYNNIKI RYZYKA | | CZYNNIKI O CHARAKTERZE WEWNĘTRZNYM | CZYNNIKI O CHARAKTERZE ZEWNĘTRZNYM | | Związane z anatomią i funkcjonowaniem narządu głosowego: wiek płeć budowa narządu głosowego (asymetrie anatomiczne i czynnościowe), jego jakość, stan i wydolność nadwrażliwość błony śluzowej na czynniki mechaniczne i fizyczne predyspozycje do obrzęków i krwawień środtkankowych stan narządu słuchu wydolność oddechowa kinestetyka – nieprawidłowości kręgosłupa szyjnego powodujące napięcia mięśni szyi i karku, nieprawidłowa postawa ciała) schorzenia ogólne np. problemy z krążeniem, refluks żołądkowo- przełykowy, choroby układu pokarmowego choroby dróg oddechowych upośledzenie oddychania przez nos alergie stany zapalne krtani zmiany w ośrodkowym i autonomicznym układzie nerwowym zmiany w układzie endokrynologicznym (zwłaszcza u kobiet- zmiany hormonalne w okresie menopauzy; choroby tarczycy) zażywane leki np. stosowanie środków hormonalnych (w tym antykoncepcyjnych), antyhistaminowych, rozszerzających naczynia krwionośne, odwadniających, leki na nadciśnienie | Związane z warunkami pracy:
mikroklimat sal lekcyjnych -zanieczyszczenie powietrza (pył kredowy, opary, toksyny wziewne) -nieodpowiednia temperatura i wilgotność powietrza zmiany temperatury wielkość pomieszczeń (zbyt małe klasy, duże sale gimnastyczne i obiekty sportowe) nieodpowiednia akustyka sal lekcyjnych brak nagłośnienia nadmierna liczba uczniów w klasie nadmierne natężenie hałasu | | Uzależnione od predyspozycji psychicznych i cech osobowościowych: usposobienie, osobowość (nerwowość, konfliktowość, gadatliwość) reakcje emocjonalne stosunek do wykonywanego zawodu zdolność do nawiązywania kontaktów długotrwałe stresy, nieumiejętność radzenia sobie ze stresem nawyki konsumpcyjne (alkohol, papierosy, itp.) duża pobudliwość nerwowa umiejętność nawiązywania kontaktów styl życia nawyki głosowe np. mówienie głośno, twardo, zbyt nisko lub za wysoko brak zainteresowania rehabilitacją, kształceniem głosu | Związane z wykonywaną pracą:
lata pracy w zawodzie charakter prowadzonych zajęć (przedmiot nauczania) wiek uczniów nadmierna ilość godzin stres i napięcia w pracy stosunki międzyludzkie w szkole wypalenie zawodowe oddychanie przez usta w czasie mówienia zmęczenie mięśniowe związane z długotrwałym mówieniem mówienie z dużym natężeniem w zmiennych warunkach atmosferycznych lub w pomieszczeniach, gdzie pracują hałaśliwe maszyny (przedmioty zawodowe) uszkodzenie słuchu związane ze zwiększonym natężeniem hałasu braki w zawodowych kwalifikacjach (brak odpowiedniego przygotowania podczas nauki zawodu do pracy powodującej duże obciążenia głosu) przygotowanie do pracy pedagogicznej nieprawidłowa emisja głosu i nawyki głosowe (np. odchrząkiwanie, twardy atak, podwyższenie średniego położenia głosu mówionego, nadmierne natężenie głosu) nieprzestrzeganie zasad higieny głosu nieprawidłowa artykulacja | |
