Pracuj nad głosem

• nie odczuwasz krtani,
• nie odczuwasz zmęczenia narządu głosowego,
• nie pojawia się drapanie, kłucie, pieczenie w gardle, w okolicy krtani;
• głos po zakończeniu ćwiczeń nie pogarsza się,
• nie pojawia się chrypka.

    Należy także zadbać o dobre samopoczucie i kondycję fizyczną oraz wykonywać ćwiczenia odpowiednie do posiadanych możliwości. Konieczne jest stopniowanie trudności i cierpliwość w osiąganiu efektów.
    W wykonywaniu ćwiczeń warto często odwoływać się do skojarzeń i wykorzystać możliwości ludzkiej wyobraźni. Dzięki uruchomieniu wyobraźni praca nad własnym głosem jest pracą twórczą i rozwija kreatywność, którą nauczyciel wykorzystać może w swojej codziennej pracy z uczniami. Istotne jest również uruchomienie wszelkich kanałów kontroli głosu, a więc wykorzystanie kontroli wzrokowej, czuciowej (w tym dotykowej) i słuchowej. Ta ostania może być bardzo cenna w określaniu dokonywanych postępów poprzez porównanie ze stanem wcześniejszym. Takie egzaminowanie własnego głosu i samego siebie poprzez np. nagrywanie na dyktafon jest bogatym źródłem informacji na temat sposobu posługiwania się głosem i z powodzeniem tę formę można stosować w ramach indywidualnej pracy.

    W przypadku nauczycieli dotkniętych schorzeniami narządu głosowego konieczna jest rehabilitacja głosowa i praca pod okiem specjalisty. Ćwiczenia podejmowane „na własną rękę” w takiej sytuacji mogą doprowadzić do groźnych dla narządu głosowego konsekwencji.

    Wszechstronna praca nad sprawnością narządu głosowego i indywidualnymi możliwościami w połączeniu z utrzymaniem higieny głosowej stanowią o odpowiednim wykorzystaniu tego podstawowego narzędzia w pracy nauczyciela. Od tego narzędzia w dużej mierze zależy skuteczność komunikacji z uczniami oraz wywieranego na nich wpływu. Dlatego też warto we własnym zakresie podjąć pracę na rozwijaniem posiadanych warunków głosowych i naukę poprawnego operowania głosem. Jest to praca wymagająca czasu, ale przy odpowiednim zaangażowaniu i braku medyczno - anatomicznych przeszkód, poprzez systematyczne ćwiczenia umiejętności te może opanować każdy nauczyciel.